دستور atop چیست؟

atop یک ابزار قدرتمند مانیتورینگ منابع سرور لینوکس است که عملکردی بسیار پیشرفته‌تر از دستور top معمولی دارد. با atop می‌توانید مصرف CPU، RAM، دیسک، شبکه و I/O را به طور همزمان و به صورت لحظه‌ای مشاهده کنید.

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد atop این است که فعالیت تمام پروسس‌ها را در یک فایل لاگ ذخیره می‌کند تا بتوانید بعداً مشکلات گذشته سرور را تحلیل کنید.

نصب atop در لینوکس

نصب روی CentOS / RHEL / AlmaLinux

yum install atop -y

نصب روی Ubuntu / Debian

apt-get install atop -y

راه‌اندازی سرویس atop

برای فعال‌سازی ثبت خودکار لاگ‌های atop:

systemctl enable atop
systemctl start atop

اجرای atop

برای اجرا فقط کافی است تایپ کنید:

atop

به صورت پیش‌فرض، اطلاعات هر ۱۰ ثانیه یکبار به‌روزرسانی می‌شود. برای تغییر این مقدار (مثلاً هر ۵ ثانیه):

atop 5

بخش‌های نمایشی atop

در خروجی atop اطلاعات زیر به نمایش در می‌آید:

• PRC: اطلاعات کلی پروسس‌ها
• CPU: مصرف پردازنده (user، system، idle)
• CPL: بار سیستم (load average) و تعداد Context Switches
• MEM: مصرف حافظه RAM و Swap
• SWP: مصرف فضای Swap
• DSK: فعالیت دیسک و I/O
• NET: ترافیک شبکه ورودی و خروجی

کلیدهای کاربردی در atop

هنگام اجرای atop می‌توانید از این کلیدها استفاده کنید:

• m — نمایش اطلاعات حافظه پروسس‌ها
• d — نمایش فعالیت دیسک پروسس‌ها
• n — نمایش فعالیت شبکه پروسس‌ها
• c — نمایش command line کامل پروسس‌ها
• k — Kill کردن یک پروسس
• q — خروج از atop

مشاهده لاگ‌های قدیمی با atop

atop فعالیت سرور را در فایل‌های لاگ ذخیره می‌کند. برای مشاهده لاگ یک روز خاص:

atop -r /var/log/atop/atop_YYYYMMDD

سپس با کلیدهای t (forward) و T (backward) می‌توانید در زمان جا‌به‌جا شوید. این قابلیت برای عیب‌یابی مشکلاتی که در گذشته رخ داده‌اند بسیار مفید است.

مقایسه atop با top و htop

• top: ابزار پایه لینوکس، فقط CPU و RAM
• htop: نمایش بهتر، رنگی، اما هنوز محدود به CPU و RAM
• atop: کامل‌ترین ابزار — CPU، RAM، دیسک، شبکه، لاگ تاریخچه